İran’dan ABD’ye yeni teklif: Hürmüz Boğazı yeniden açılabilir

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, CBS News’te Margaret Brennan’ın sunduğu “Face the Nation” programına verdiği röportajda ABD ile ilişkiler, Hürmüz Boğazı, nükleer program ve yeni müzakere olasılığına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Pezeşkiyan, İran Dışişleri Bakanlığı’nın arabulucular üzerinden Washington’a sunduğu önerinin kabul edilmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin sürecin başlayacağını söyledi.

Röportajda söz konusu önerinin, belirli koşulların yerine getirilmesinden yedi gün sonra boğazın yeniden açılmasını ve ardından savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelere geçilmesini öngördüğü belirtildi.

Pezeşkiyan, Washington’ın öneriyi kabul etmesi halinde İran’ın taahhütlerine uyacağını belirtti.

Daha önce Pakistan’da imzalanan mutabakat zaptını hatırlatan Pezeşkiyan, İran ile ABD arasında üzerinde uzlaşılan çerçevenin aşamalara bölündüğünü ve aynı yol haritasının yeniden işletilebileceğini ifade etti.

Pezeşkiyan, “ABD bu çerçeveye göre hareket ederse hepimizin buna uyacağını düşünüyorum” dedi.

TRUMP’LA GÖRÜŞMEYE “GÜVEN” ŞARTI

Pezeşkiyan’a ABD Başkanı Donald Trump’la doğrudan görüşmeye hazır olup olmadığı da soruldu.

İran Cumhurbaşkanı, Washington ile Tahran arasında derin bir güvensizlik oluştuğunu savunarak daha önce yapılan anlaşmaların ABD tarafından ihlal edildiğini öne sürdü.

Pezeşkiyan, doğrudan temasın mümkün olabilmesi için önce tarafların imzaladıkları anlaşmalara bağlı kalması gerektiğini belirterek, “İlk yapılması gereken, bu savaşın yarattığı güvensizliğin aşılmasıdır” ifadelerini kullandı.

CBS News de Pezeşkiyan’ın Trump’la olası görüşme konusunda “güvensizlik atmosferine” işaret ettiğini aktardı.

Pezeşkiyan, İran’ın nükleer programına sınırlamalar getirilmesine yönelik yeni görüşmelere açık olduklarını söyledi.

İran’ın nükleer silah geliştirmemesi konusunda anlaşma yapılabileceğini belirten Pezeşkiyan, bunun Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) çerçevesinde ele alınabileceğini ifade etti.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın denetimlerine ilişkin soruya da yanıt veren Pezeşkiyan, yeni müzakere sürecinde denetimlere ilişkin yeni bir anlaşmaya varılabileceğini söyledi.

“NÜKLEER SİLAH GELİŞTİRMEK HARAM”

Pezeşkiyan, İran’ın nükleer silah geliştirmek istediği yönündeki iddiaları da reddetti.

İran yönetiminin daha önce de nükleer silah arayışında olmadığını söylediğini belirten Pezeşkiyan, dini açıdan nükleer silah geliştirilmesinin “haram” kabul edildiğini savundu.

İran ekonomisine yönelik yaptırımların sivilleri etkilediğini söyleyen Pezeşkiyan, özellikle gıda ve ilaç erişiminin kısıtlanmasını eleştirdi.

Pezeşkiyan, ABD’nin yaptırımlar ve askeri baskıyla İran’ı taviz vermeye zorladığını savunurken, Tahran’ın müzakereye açık olduğunu ancak “baskı ve zorlamayla teslim olmayacağını” söyledi.

Röportajda İran’da tutulan ABD vatandaşlarının serbest bırakılmasının iki ülke arasında güven oluşturup oluşturamayacağı da gündeme geldi.

Pezeşkiyan, geçmişte yapılan tutuklu takaslarına işaret ederek İran’ın daha önce benzer adımlar attığını ancak ABD’nin kendi yükümlülüklerini yerine getirmediğini öne sürdü.

“Biz savaşmak istemiyoruz, ancak bize saldırırlarsa kendimizi savunuruz” diyen Pezeşkiyan, yeni bir güven ortamının ancak tarafların yükümlülüklerine uymasıyla kurulabileceğini savundu.

“SAVAŞ İSTEMİYORUZ”

Trump’la görüşme ihtimalinin yeniden sorulması üzerine Pezeşkiyan, İran’ın doğrudan diyaloğa tamamen kapalı olmadığını ancak bunun için Washington’ın önce güven tesis edecek adımlar atması gerektiğini söyledi.

Pezeşkiyan, “Biz savaş aramıyoruz” diyerek, imzalanan anlaşmaların uygulanması durumunda tarafların yeniden müzakere masasına oturabileceğini ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı röportajın sonunda bölgede barışın sağlanmasını istediklerini ve komşu ülkelerle çatışma arayışında olmadıklarını söyledi.